Khám phá luật cờ vua và cách trở thành cao thủ cờ vua

Đã từng có rất nhiều nghiên cứu khẳng định được lợi ích của việc chơi cờ vua đối với sự phát triển tư duy, đối với sự sáng tạo trong bán cầu não do vậy ngày càng nhiều người yêu thích cờ vua. Để trở thành một kiện tướng giỏi bạn cần phải am hiểu luật cờ vua và những kỹ năng cần thiết.

1, Tìm hiểu về cờ vua

Cờ vua được biết đến từ khoảng thế kỷ thứ 16, nó có tên gọi tiếng Anh là “Chess” hiện nay được gọi phổ biến với tên “cờ quốc tế”. Cờ vua chính là một thể thao giải trí về tư duy, về trí tuệ được chơi giữa 2 người với nhau. Nhiều người tin rằng, cờ vua được biết đến có nguồn gốc từ Ấn Độ vào khoảng thế kỷ VI. Tuy vậy, còn có nguồn tin cho rằng cờ vua có ngọn nguồn từ Trung Quốc. Đến này không hề có bất kỳ thông tin nào khẳng định được nguồn gốc chính xác của nó.

Cờ vua đang được chơi phổ biến ở tất cả mọi đối tượng khác nhau không hề phân biệt tuổi tác và giới tính. Luật cờ vua xuất hiện song song với sự hình thành của môn cờ vua. Hiện nay cờ vua được tính là một môn thể thao quốc tế chính thức đã được công nhận bởi ủy ban Olympic quốc tế.

Theo sự phát triển của môn cờ vua, những nhà phát triển không ngừng nghiên cứu để đưa ra những chiến thuật cũng như lối chơi đa dạng trên con đường chinh phục trí tuệ với môn cờ quốc tế. Bạn biết không, bộ môn giải trí này không phải là trò chơi thắng thua do may rủi, nó hoàn toàn dựa vào chiến lược, chiến thuật, tư duy. Là trò chơi chỉ có 32 quân cờ với 64 nước di chuyển nhưng nó lại quá phức tạp. Đến thời điểm này vẫn chưa một ai có thể đong đếm được những phương án thuần phục cờ của bộ môn này.

Không thể phủ nhận được sự trừu tượng trong lối chơi cờ vua, từ lâu người tã coi đây không chỉ là trò giải trí mà còn là một nét nghệ thuật mang đậm tính chất thể thao cũng như khoa học.

2, Luật chơi cờ vua cơ bản

Trước khi một ván cờ được khai cuộc, mỗi mộ đội quân sẽ được chia đều cho người chơi. Quân đen 16, quân trắng 16, ai cầm quân nào là do cách bạn tự thỏa thuận với nhau. Luật chơi bằng với nguyên tắc chơi cờ vua, do vậy bạn cần phải hiểu rõ được những yếu tố sau:

– Mọi quân cờ phải được xếp đúng thức tự đã quy định, chúng tôi đã nhắc trong bài trước rất chi tiết.

– Mục tiêu chính của cả 2 đội là tìm mọi cách để tiêu diệt quân Vua (king), khi quân vua bị tiêu diệt hoặc bị hết nước đi thì bạn sẽ hoàn toàn bị thua cuộc.

– Trong quân cờ, bên nào sở hữu quân trắng sẽ là người được đi đầu tiên vì có kích thước nhỏ hơn nên được ưu tiên.

a) Luật quy định với quân xe

Quân xe được ký hiệu là R trong từ Rook, là quân cờ được di chuyển trên đường thẳng theo hàng ngang hoặc hàng dọc trống, nghĩa là không được vượt qua quân cản đường của cả quân ta và quân đối phương. Khi quân xe thực hiện “ăn quân” đối phương thì sẽ được chiếm luôn vị trí vừa ăn.

Đối với quân xe trong hướng di chuyển có thể tiến lùi tự do, chỉ cần không bị chặn và không đi chéo. Có một trường hợp đặc biệt về cách di chuyển đó là nhập thành. Khi người chơi quyết định nhập thành, quân xe có thể nhảy qua trên quân Vua và đứng sát đó.

Theo bảng giá trị tính điểm, quân xe được tính giá trị bằng 5 điểm. Chức năng của quân xe rất mạnh vào đầu ván cờ nên bạn cần phải biết tận dụng ưu điểm của nó.

b) Luật quy định của quân tượng (quân tịnh)

Quân tịnh có ký hiệu chuẩn quốc tế là B vì được viết tắt từ Bishop. Quân tượng là quân cờ có thể được di chuyển theo đường chéo không bị giới hạn số ô di chuyển. Tương tự như quân xe, đi tịnh cũng có thể tiến lùi thoải mái, trường hợp ăn quân là sẽ được chiếm ô vừa ăn. Tuyệt đối khi ăn quân bạn không được vượt qua ô vừa ăn vì nó sẽ được tính là phạm luật.

Ngược lại với quân Xe, quân tịnh không được phép di chuyển ngang, cũng không được phép ăn quân ngang. Càng về tàn cuộc quân Tịnh càng mạnh, cho nên bạn cần phải hình thành chiến thuật bảo vệ quân tịnh càng lâu càng tốt.

c) Luật quy định trong quân hậu

Quân hậu được ký hiệu là Q, từ viết tắt từ Queen. Là sự tổng hợp hoàn hảo giữa hướng di chuyển của quân tịnh và quân xe chính vì vậy đây được đánh giá là quân cờ quyền lực nhất trên bàn cờ. Cách ăn quân của quân Hậu tương tự như nguyên lý của quân xe và quân tịnh.

Quân Hậu luôn thể hiện được sức mạnh của mình từ lúc khai cuộc đến lúc tàn cuộc. Giá trị của quân hậu được tính bằng 9 điểm, cao nhất trong số những quân cờ trên bàn cờ.

d) Luật quy định trong quân Mã

Quân mã được ký hiệu bằng chữ N – từ viết tắt từ Knight. Là quân cờ di chuyển đến ô trống bất kỳ trong bàn cờ theo hình chữ L theo quy luật 2X3 hoặc 3X2 (bao gồm chữ L ngang) không bị cản bởi bất kỳ quân cờ nào trên bàn cờ.

Quân mã có giá trị tương đương quân tịnh và được tính bằng 3 điểm. Quân Mã không dùng để tính tấn công, chủ yếu sử dụng để vây cờ, đặt bẫy và phá hướng phòng thủ của đối phương.

e) Luật quy định trong quân tốt

Quân tốt không có bất kỳ ký hiệu nào, nó là quân có giá trị thấp ở trong đầu trận cờ. Càng về tàn cuộc, quân tốt càng thể hiện được sức mạnh của mình. Vì yếu tố này mà những kiện tướng giỏi họ đều không hi sinh tốt tốt một cách bừa bãi.

Quân tốt là quân chỉ được phép tiến không được phép lùi. Trong lần di chuyển đầu tiên được phép đi 2 ô hoặc 1 ô tùy vào lựa chọn của bạn. Sau nước cờ đầu tiên bạn chỉ được phép đi tốt trong 1 nước cờ. Quân tốt được ăn quân chéo nhưng lại không được ăn quân thẳng hàng. Khi ăn quân chéo quân tốt của bạn sẽ thay thế con vừa bị ăn và tiếp tục tiến lên tại vị trí đó.

Trong trường hợp có quân tốt của đội nào tiến hàng cuối cùng của đối phương thì sẽ được phong chức cho quân tốt. Những quân có thể được phong chức đó là quân hậu, quân tịnh, quân mã, quân xe. Tùy thuộc vào ý muốn của đối phương. Chỉ được phong những quân đã bị “ăn” và đang bị đá khỏi bàn cờ.

Một trường hợp liên quan đến quân tốt khá phổ biến đó là “en passant” – bắt tốt qua đường. Trường hợp này xảy ra khi quân bạn đi tốt 2 ô liền ở nước cờ đầu tiên và vị trí ngang với quân tốt của đối phương hoặc vượt lên đối phương thì lúc đó quân tốt của bạn sẽ bị bắt.

f) Luật quy định trong quân vua

Quân Vua có ký hiệu là K – từ viết tắt của King. Đây là quân cờ không phải mạnh nhất, nhưng lại là quân cờ quan trọng nhất. Càng để mất quân vua sớm thì bạn càng bị thua cuộc sớm. Hướng di chuyển của quân Vua là đi mỗi nước 1 ô, có thể đi chéo hoặc đi ngang, dọc. Bao gồm cả tiến – lùi tùy thích. Quân Vua cũng có thể ăn quân và thay thế vị trí của quân đó ngay lập tức khi có thể. Hướng di chuyển của quân vua ngoại lệ là khi trong bước nhật thành.

i) Quy định nhập thành

Nhập thành trong một ván cờ chỉ được thực hiện đúng duy nhất 1 lần. Nhập thành được hiểu là đưa quân Vua về một vị trí an toàn trên bàn cờ bao gồm nhập thành xa (ký hiệu là 0-0-0), nhập thành gần (ký hiệu là 0-0).

Để thực hiện nhập thành bạn không được di chuyển ít nhất là 3 quân tốt “cách hậu” hoặc “cách vua” để đảm bảo an toàn sau nhập thành. Trong khi đó bạn phải dọn quân tượng và quân mã ra khỏi chỗ hiện có của nó.

Lưu ý: 1 lần nhập thành được tính bằng một nước cờ, theo quy định luật cờ vua thì quá trình thực hiện chỉ được tiến hành bằng một tay.

Tất cả những quy định về luật cờ vua đều được quy định theo đúng tiêu chuẩn đưa ra của liên đoàn cờ vua quốc tế – Fédération internationale des échecs (1924).

3, Cách để trở thành cao thủ cờ vua

Cờ vua là một môn không thể đong đếm được chiến lược chiến thuật và độ trừu tượng của nó. Để trở thành một kiện tướng giỏi bạn phải có những nguyên tắc riêng của mình.

Hiểu được những chức năng quả từng quân cờ: Mội một quân cờ trên bàn cờ đều có một giá trị riêng, không có quân nào yếu cả. Quân cờ mạnh là khi bạn biết tận dụng sức mạnh đó.

Ví dụ như quân tốt sẽ không phát huy được sức mạnh trong những bước cờ đầu tiên. Quân tốt chỉ phát huy được sức mạnh khi đã về tàn cuộc. Những người chơi cờ giỏi họ thường hiểu rất rõ điều này.

Khi đã hiểu rõ cách chơi cờ, giá trị của quân cờ bạn không nên tùy tiện đổi quân. Đổi quân là khi bạn tự nắm rõ bản thân mình nhận kèo thắng hoặc  đổi quân hòa về giá trị. Muốn thắng cờ bạn phải tư duy rộng, không được vội vàng, không được đánh cảm tính – dục tốc thì bất đạt.

Thường xuyên luyện tập: Hiện nay có nhiều kênh để bạn luyện tập tăng kỹ năng, ngoài rủ bạn bè chơi ngoài đời, bạn còn có thể tận dụng đăng ký tài khoản trực tuyến để thách đấu trên đó. Chơi với người giỏi hơn bạn sẽ học hỏi được nhiều kinh nghiệm từ họ. Nếu có thể, bạn hãy thường xuyên chơi với những người có nhiều kinh nghiệm hơn

Chủ động “thách đấu” đối thủ: Xác định rõ bản thân mình phù hợp chơi theo hơi hướng phòng ngự hay hướng tấn công rồi áp dụng thuần thục. Thách đấu với những cao thủ cờ vua để bắt bài, chiến thuật của họ chứ không phải nhằm mục đích đánh bại học. Trên hành trình đến với con đường trở thành kiện tướng chuyên nghiệp khó tránh khỏi thất bại, điều đó không có nghĩa là bạn sẽ bỏ cuộc sớm. Thắng – thua đề là những bài học quý giá cho người chơi.

Đọc sách về cờ vua: Hiện nay có nhiều sách chiến thuật, sách giải các thế cờ vua được bày bán. Mua về đọc và hiểu được những cách phá thế cờ sẽ rất có lợi khi áp dụng vào thực tiễn.

Khám phá luật cờ vua nhiều hơi khi xem video dưới đây:

Trên đây là toàn bộ luật cờ vua và cách để bạn trở thành một cao thủ chơi cờ. Có thể bạn đọc chỉ mất vài phút nhưng hành trình đến với mục tiêu đặt ra phải là cả một quá trình luyện tập. Tương tự như nhiều môn thể thao khác, chơi cờ vua cũng cần phải rèn luyện ở mức độ thường xuyên nếu bạn không muốn não bộ của mình rơi vào trạng thái “ngủ” vì hạn chế tư duy, hạn chế tác động.

Cách chơi cờ vua chi tiết cho mọi đối tượng

Cờ tướng, cờ vây, cờ vua đều là những hình thức giải trí sáng tạo trí tuệ có tác dụng tăng cường tính kiên nhẫn, tăng cường trí thông minh. Để chơi cờ vua trên con đường chuyên nghiên đòi hỏi bạn phải biết cách chơi cờ vua cơ bản và rèn luyện kỹ năng mỗi ngày.

Cờ vua là gì?

Cờ vua là tên tiếng việt của Chess, nó là một trò chơi thể thao trí tuệ chỉ dành cho 2 người đối đầu nhau. Cờ vua vẫn được gọi với tên khác là cờ quốc tế đã xuất hiện từ rất lâu về trước, khoảng thế kỷ XVI. Là môn thể thao giải trí phát triển theo thời gian và ngày càng được nhiều người yêu thích bởi những lợi ích đối với sự phát triển tư duy.

Lợi ích của chơi cờ vua

a) Chơi cờ vua phát triển não bộ

Có thể bạn không tin, nhưng các nhà nghiên cứu sự phát triển IQ đã từng nghiên cứu ở hơn 4 nghìn học sinh Venezuela cả nam, cả nữ và cho thấy sự thay đổi rõ rệt về IQ, tất cả họ đều có chỉ số IQ tăng lên rõ rệt chỉ sau đúng 4 tháng chơi cờ. Nhất là sự phát triển trong bán cầu não do quá trình tư duy linh hoạt, cũng như suy nghĩ tính toán nên rèn được thói quen tư duy cực nhanh.

b) Tăng khả năng sáng tạo

Nghiên cứu của những nhà phát triển IQ ở các em học sinh trung học cơ sở kéo dài 4 năm với 2 nhóm khác nhau, 1 nhóm tham gia chơi cờ vua là hoạt động thường nhật, một nhóm khác tham gia các hoạt động ngoại khóa khác. Sau 4 năm kết quả thật ngạc nhiên đó là những bạn chơi cờ vua có chỉ số đo lường sáng tạo hơn hẳn. Những hoạt động của não phải trở nên rõ ràng hơn.

c) Cải thiện cả năng tập trung

Các tín hiệu liên kết giữa những tế bào thần kinh với não bộ, qua đó giúp người chơi rèn kỹ năng tập trung cao độ. Hoạt động tương tác bằng môn cờ vua có tác dụng thử thách những tế bào thần kinh nạp năng lượng.

d) Tăng cường sự tập trung

Để dành chiến thắng trên bàn cờ, người chơi phải thực sự tập trung cao độ. Do thói quen trò chơi nên khi ứng dụng thực tiễn những người đó cũng có khả năng tập trung cực đỉnh trong mọi công việc.

e) Xử lý vấn đề nhanh hơn

Theo nghiên cứu tại New Brunswick vào năm 1992 với 3 nhóm học sinh khác nhau: Nhóm A học toán truyền thống, nhóm B cũng học toán truyền thống, nhưng sau giờ học bổ sung thêm cho chơi cờ vua, nhóm C được đào tạo cờ vua từ đầu tiên nhất. Để kiểm tra sự khác biệt, những nhà nghiên cứu cho thực hiện bài kiểm tra, kết quả là nhóm C đạt điểm cao tách biệt khi so với nhóm A (21,46%) và B (81,2%)

Cách chơi cờ vua từ mọi góc nhìn

a) Bàn cờ và quân cờ

Bàn cờ có hình vuông được chia ra làm 64 ô vuông đen trắng xen kẽ nhau (32 ô trắng, 32 ô đen). Tổng quân cờ là 32 quân, mỗi bên có 16 quân chia ra quân cờ màu đen và quân cờ màu trắng. Các quân cờ bao gồm: quân tốt, tịnh, mã, xe, hậu, vua.

b) Cách xếp cờ

Trong mỗi bộ cờ đều có hướng dẫn xếp cờ cơ bản, hàng dọc và hàng ngang đều được đánh số thứ tự từ 1 – 8 ở hàng dọc, từ a – h (bảng chữ cái tiếng anh) theo hàng ngang.

Quân tốt xếp ở hàng 2/ 7 của mỗi đội, xếp kín từ a – h hết hàng ngang. Các quân khác được xếp theo thứ tự sau:

Ô e luôn xếp quân Vua

Ô d luôn xếp quân Hậu

Ô a và Ô h xếp quân Xe.

Ô b và ô g xếp quân Mã

Ô c và ô f xếp quân tượng

c) Hướng dẫn di chuyển quân cờ

Trước khi học cách chơi cờ, bạn cần phải biết được quy luật di chuyển và hiểu được chức năng của từng quân cờ.

Quân tốt: Được phép di chuyển tiến lên cùng một hàng 1 ô trong một lần di chuyển, có nước cờ đầu tiên được di chuyển tối đa 2 ô. Quân tốt chỉ được phép tiến không được phép lùi nhưng lại được phép ăn chéo.

Quân xe: Được di chuyển xuyên suốt tiến – lùi hàng ngang hoặc hàng dọc nhưng không được vượt quân, nó sẽ bị dừng khi có quân bị chặn. Quân xe không được ăn chéo, không được di chuyển chéo. Khi ăn một quân bất kỳ của quân địch thì sẽ được ngự tại vị trí vừa ăn.

Quân mã: Là quân cờ đi theo hình chữ L đa chiều và không bị cản bởi bất kỳ một quân cờ nào khác.

Quân tịnh: Di chuyển tiến lùi thoải mái trên cùng 1 đường chèo đồng mày, cách ăn cũng tương tự. Không được di chuyển ngang cũng không được phép ăn ngang.

Quân Hậu: Là quân cờ có sức mạnh lớn nhất, là sự tổng hợp sự di chuyển của quân tịnh, quân xe nên nó hoàn toàn tự do “tung hoành” trên bàn cờ.

Quân vua: Là quân cơ đặc biệt quan trọng, nhưng lại có sức mạnh yếu nhất. Nó được di chuyển ngang dọc thoải mái, nhưng mỗi lần chỉ được đi 1 ô. Dù bạn phải hi sinh bao nhiêu quân cờ đi chăng nữa cũng phải đảm bảo cho quân vua sống lâu nhất.

Kỹ năng chơi cờ trở thành cao thủ giỏi

a) Học chơi cờ vua

Từ lợi ích của môn cờ vua, bạn sẽ chẳng muốn bỏ lỡ môn thể thao trí tuệ này. Tuy nhiên, chẳng ai có thể giỏi được nếu như không chịu học cách chơi cờ vua cơ bản, học kỹ thuật, chiến thuật cũng như học luật chơi. Tuy nhiên trong bài viết này chúng tôi chỉ giới thiệu về cách chơi cờ vua cơ bản.

Bạn có thể học cờ vua qua lý thuyết trong sách vở đã có sẵn hoặc nhờ người hướng dẫn chuyên nghiệp. Khi đã sử dụng thuần thục lý thuyết thì hãy bắt đầu thực hành. Nếu bạn không tự luyện tập trên bàn cờ thật, hãy tải APP cờ vua về đấu với hệ thống, từ mức dễ đến mức khó. Khi đã trở nên điêu luyện giờ hãy đấu với người thật bằng cách tham gia những câu lạc bộ, chơi với bạn bè, chơi đấu giải…

b) Hiểu được giá trị của từng quân cờ

Khi hiểu được những giá trị của từng quân cờ trên bàn cờ thì bạn sẽ có nhiều lợi thế hơn trong việc dành chiến thắng. Quân cờ có giá trị nhất là quân Hậu (9 điểm), quân xe (5 điểm), quân tịnh, quân mã (3 điểm), quân tốt (1 điểm). Khi đã hiểu được giá trị của từng quân cờ bạn đừng dại gì đổi quân trong những trường hợp ít điểm hơn. Trong trong trường hợp đặc biệt là hòa điểm như quân tịnh, quân mã đổi quân xe với quân tốt (cùng là 6 điểm), nhưng quân tịnh với quân mã cộng lại vẫn mạnh hơn quân xe với quân tốt, nếu đổi như vậy bạn sẽ  bị bất lợi. Nói vậy không có nghĩa là quân tốt “vô dụng”, chúng sẽ rất mạnh nếu về cuối trận đấu.

Trường hợp đổi quân chỉ khi bạn chắc chắn mình sẽ dành chiến thắng, hoặc chắc chắn mình được lợi hơn.

Đánh cờ không dựa nhiều và giá trị tính điểm bởi khi đang trên bàn cờ sẽ có nhiều thế cờ bạn khiến cho giá trị điểm thấp trở nên mạnh mẽ hơn.

Tất cả những kiện tướng giỏi họ đều nắm được điều này, nên chẳng ai chơi cờ lại lạm dụng quân tốt, cũng không tùy tiện đổi quân. Bạn càng di chuyển nhiều quân cờ thì thế cờ càng phức tạp, càng khó kiểm soát, càng đi nhiều càng để lộ nhiều sơ hở.

c) Hiểu rõ nguyên tắc “tàn cuộc”

Nếu bạn đang có ít quân thì nên trao đổi quân tốt để tình thế trên bàn cờ bị hòa, còn nếu bạn hơn quân thì nên hãy dành quân tốt về tàn cuộc, lúc đó nó sẽ có nhiều giá trị hơn.

Trong trường hợp về cuối trận nếu như bạn không có quân tốt thì phải cố gắng có nhiều hơn họ một quân xe. Trường hợp ngoại lệ về tàn cuộc đó là cả 2 bên đều có quân mã và quân vua hoặc mỗi bên là 1 quân tịnh khác màu về sau cùng thì sẽ được tính là hòa cờ. Trong 2 kiểu hòa cờ này, hòa cờ quân tịnh được đánh giá cao hơn về chiến thuật và lối chơi.

Quân tốt về sau cùng sẽ rất mạnh, bạn đừng bỏ qua quân vua để ngăn chặn sức mạnh đó. Tương tự quân tốt, quân tịnh về cuối cũng phát huy được giá trị của nó, nên trong ván cờ hãy cố gắng để nó sống càng lâu càng tốt.

Quân Hậu có giá trị điểm cao nhất, có sức mạnh từ đầu ván cờ đến lúc tàn cuộc nên sống chết bạn phải bảo vệ nó. Về cuối trận, khi cả 2 bên đang có quân Hậu và quân Vua, quân Hậu của bên nào đi được vào trung tâm trước thì sẽ dành chiến thắng. Hầu hết những trận hòa cờ của các cao thủ cờ vua đều có cùng quân tốt ngự tại 1 bên.

Như vậy, mọi quân cờ đều sở hữu một giá trị riêng cho mình, người chơi cờ giỏi đều tôn trọng mọi giá trị của quân cờ. Một lưu ý nhỏ nữa, các quân tốt càng đi liền nhau sức mạnh càng ghê gớm, càng tiến chậm càng dễ bị “ăn thịt”.

d) Chủ động trao đổi kỹ năng

Để chơi cờ vua giỏi bạn phải luyện tập thật nhiều nhất là chơi với những người giỏi hơn thì mới mong tạo ra được những đột phá. Khi chơi với những cao thủ cờ vua bạn sẽ có cơ hội khám phá kỹ thuật chơi, khám phá lối chơi, tranh thủ học hỏi kinh nghiệm. Để làm được điều đó, trong đầu đừng nghĩ đối thủ của mình là người bạn cần phái đánh bại, hãy coi đó là nguồn “kiến thức cờ vua sống” để khai thác dần. Trong mọi trò chơi phải có thắng thua thì mới có thành tích tốt.

Trong quá trình tìm kiếm đối thủ cũng đừng quên tự nhìn lại bản thân. Hãy xác định rõ mình đang theo lối chơi nào, phòng thủ hay tấn công. Hiện nay lối chơi tấn công đang được yêu thích vì tạo ra được nhiều đột phá, tạo được sự kịch tính, tạo được áp lực cho đối thủ và đặc biệt bạn sẽ luôn đặt mình trong tư thế chủ động.

Khi chơi cờ tuyệt đối không được “dục tốc bất đạt”, tất cả những môn thể thao trí tuệ đều cần sự kiên nhẫn. Hãy suy nghĩ thật kỹ trước mọi nước đi, đừng để quân cờ của mình bị “chết oan” bất cứ lúc nào. Chơi chậm nhưng mà chắc, vừa có thời gian suy nghĩ tấn công đối phương, vừa có thời gian thu xếp hướng phòng thủ.

Xem thêm video hướng dẫn chơi cờ vua dưới đây nhé.

Có nhiều cách chơi cờ vua khác nhau bạn hoàn toàn có thể tham khảo nhiều nguồn để nắm được cơ bản, còn quan trọng nhất vẫn là tập luyện, giao lưu trao đổi kinh nghiệm mỗi ngày.

Hướng dẫn cờ vua – Marin